• Skip to primary navigation
  • Skip to main content
  • Skip to primary sidebar
Swaadhyaayam

Swaadhyaayam

  • Home
  • Sthotras
    • Ganesha
    • Shiva
    • Surya
    • Navagraha
    • Vishnu
  • Astrology
    • Fundamentals
    • Marriage Compatibility
    • Muhurthas
  • Blog
  • Temples
  • Festivals

Archives for October 2026

అలంకారం 1- శ్రీ బాల త్రిపుర సుందరీ దేవి

ఆదివారం – అక్టోబర్ 11 – ఆశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి

అలంకార స్వరూపం

తొమ్మిదేళ్ల బాలికా రూపం; ఒక చేత అక్షమాల, మరో చేత పుస్తకం; వరద–అభయ ముద్రలతో కరుణ కురిపించే చిన్నారి తల్లి.

భక్తి కావ్య వర్ణన

నవరాత్రి తొలి వేకువలో బాలభానుని కిరణంలా ఉదయించే లలితాంబ ముద్దుల చిన్నారి రూపమే బాలా త్రిపుర సుందరి. లేత చిరునవ్వులో కోటి చంద్రికల కాంతి, చిట్టి కన్నులలో కరుణా సముద్రం. అమాయకత్వమే ఆమె ఆభరణం, పవిత్రతే ఆమె పట్టుచీర. ఆ పసిపాప చూపు తాకిన మనసు పసిపిల్లవాడిలా నిర్మలమై, కొత్త ఆశలతో చిగురిస్తుంది. శ్రీవిద్యా ఉపాసనకు తొలి మెట్టు బాలా మంత్రమే కనుక, ప్రతి శుభారంభానికి ఈ తల్లి ఆశీస్సే తొలి దీపం.

ధ్యానం శ్లోకం –

ఐంకారాసనగర్భితానలశిఖాం సౌః క్లీం కలా బిభ్రతీం సౌవర్ణాంబరధారిణీం వరసుధాధౌతాంగరంగోజ్జ్వలామ్ |

వందే పుస్తకపాశసాంకుశజపస్రగ్భాసురోద్యత్కరాం తాం బాలాం త్రిపురాం పరాత్పరకలాం షట్చక్రసంచారిణీమ్ ||

శ్రీ బాల త్రిపుర సుందరీ దేవి అష్టోత్తరశతనామావళి

ఆరాధన ఫలం: నిర్మల హృదయం, విద్యాబుద్ధులు, నూతన ఆరంభాలకు శుభాశీస్సు.

 

నవదుర్గలు – నవరాత్రి అలంకారాలు

ప్రతి రోజు అమ్మవారు ఒక్కో రూపంలో భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. ఇంద్రకీలాద్రిపై కొలువైన శ్రీ కనకదుర్గమ్మ (విజయవాడ), శృంగేరి శ్రీ శారదాంబ అలంకారాల వివరాలు ఈ క్రింది పట్టికలో ఉన్నాయి; ప్రతి అలంకారానికి విశేష వర్ణన తరువాతి పేజీల్లో ఇవ్వబడింది.

తేదీ (2026) తిథి విజయవాడ కనకదుర్గ అలంకారం శృంగేరి శారదాంబ అలంకారం
అక్టోబర్ 10 (శని) పూర్వ నవరాత్రి ఆలయ నిత్య పూజలు మహాభిషేకం – జగత్ప్రసూతికా అలంకారం
అక్టోబర్ 11 (ఆది) పాడ్యమి (1) శ్రీ బాల త్రిపుర సుందరీ దేవి శ్రీ బాల త్రిపుర సుందరి
అక్టోబర్ 12 (సోమ) విదియ (2) శ్రీ గాయత్రీ దేవి హంస వాహనం – గాయత్రి (బ్రాహ్మి)
అక్టోబర్ 13 (మంగళ) తదియ (3) శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి వృషభ వాహనం (మాహేశ్వరి)
అక్టోబర్ 14 (బుధ) చవితి (4) శ్రీ మహా చండీ దేవి (లేదా మీనాక్షీ దేవి) మయూర వాహనం (కౌమారి)
అక్టోబర్ 15 (గురు) పంచమి (5) శ్రీ లలితా త్రిపుర సుందరీ దేవి గరుడ వాహనం (వైష్ణవి)
అక్టోబర్ 16 (శుక్ర) షష్ఠి (6) శ్రీ సరస్వతీ దేవి (మూలా నక్షత్రం) సరస్వతీ ఆవాహన – వీణా శారదా అలంకారం
అక్టోబర్ 17 (శని) సప్తమి (7) శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి ఇంద్రాణి అలంకారం
అక్టోబర్ 18 (ఆది) అష్టమి (8) · దుర్గాష్టమి శ్రీ దుర్గా దేవి మోహినీ అలంకారం
అక్టోబర్ 19 (సోమ) నవమి (9) · మహానవమి శ్రీ మహిషాసుర మర్దినీ దేవి శతచండీ పూర్ణాహుతి – రాజరాజేశ్వరీ అలంకారం
అక్టోబర్ 20 (మంగళ) దశమి (10) · విజయదశమి శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి (సాయంత్రం హంస వాహన తెప్పోత్సవం) సింహ వాహన అలంకారం
అక్టోబర్ 21 (బుధ) ఏకాదశి నిత్య పూజలు పునఃప్రారంభం గజలక్ష్మీ అలంకారం

గమనిక: అలంకారాలు, సమయాలు దేవస్థానం ప్రకటనల ప్రకారం మారే అవకాశం ఉంది; దర్శనానికి వెళ్లేముందు అధికారిక ప్రకటనను చూడండి.

దసరా పురాణ గాథలు

1.శ్రీరాముని విజయం (ఉత్తర, పశ్చిమ భారత సంప్రదాయం)

సీతాపహరణం చేసిన లంకాధిపతి రావణునిపై శ్రీరాముడు సుదీర్ఘ యుద్ధం చేశాడు. లక్ష్మణుడు, హనుమంతుడు, వానరసేన అండగా నిలవగా, దశమి నాడు రావణ సంహారం జరిగింది. రావణుని పది తలలు మనిషిలోని దుర్గుణాలకు ప్రతీక. ఈ విజయానికి గుర్తుగా రామ్‌లీలా నాటకాలు, రావణ దహనం జరుపుతారు.

2.దుర్గాదేవి – మహిషాసుర సంహారం (తూర్పు, దక్షిణ భారత సంప్రదాయం)

దేవతలకైనా, మానవులకైనా అజేయుడైన మాయావి మహిషాసురుడు ముల్లోకాలను గడగడలాడించాడు. అప్పుడు దేవతల తేజస్సులన్నీ ఏకమై దివ్య స్త్రీ శక్తి దుర్గాదేవిగా అవతరించింది. తొమ్మిది రాత్రులు తీవ్ర పోరాటం చేసి, పదవ నాడు మహిషాసురుని సంహరించింది. అజ్ఞానంపై జ్ఞాన జ్యోతి, దౌర్జన్యంపై ధైర్యం సాధించిన విజయానికి ఇదే ప్రతీక. బెంగాల్‌లో దుర్గా విసర్జనం, సిందూర్ ఖేలా ఈ ఘట్టానికి గుర్తులు.

౩. పాండవులు – జమ్మి చెట్టు (మహాభారతం)

పదమూడవ సంవత్సరం అజ్ఞాతవాసం కోసం విరాటరాజు కొలువులోకి ప్రవేశించే ముందు, పాండవులు తమ దివ్యాయుధాలను జమ్మి (శమీ) చెట్టు తొర్రలో భద్రపరిచారు. విజయదశమి నాడు ఆ ఆయుధాలను తిరిగి తీసుకొని, చెట్టుకు పూజ చేసి, ధర్మ రక్షణకు సిద్ధమయ్యారు. అందుకే ఈ రోజున జమ్మి చెట్టును పూజించి, జమ్మి ఆకులను “బంగారం”గా పంచుకుంటూ శాంతి, సౌభ్రాతృత్వాలను పెంచుకుంటారు.

4. చాముండేశ్వరి – మైసూరు దసరా (కర్ణాటక సంప్రదాయం)

మైసూరులో చాముండి కొండపై చాముండేశ్వరీ దేవి (దుర్గాంశ) మహిషాసురుని వధించిన ఘట్టాన్ని దసరాగా స్మరిస్తారు. దీపకాంతులతో వెలుగొందే మైసూరు వీధుల్లో రాజసంగా సాగే జంబూ సవారీ (గజ ఊరేగింపు) ఈ ఉత్సవానికి మకుటం.

శరన్నవరాత్రి: అమ్మవారి అలంకారాలు, విశేషాలు, ప్రాముఖ్యత

దసరా  2026

॥ శ్రీ మాత్రే నమః ॥

శక్తి ఆరాధనకు, ధర్మ విజయానికి ఒక భక్తి నివేదన

శరదృతువు తెల్లని మేఘాల ఛాయలో, ఆశ్వయుజ మాసపు పవిత్ర వేకువలో, భక్తి ఒక జ్యోతిలా వెలిగే పర్వం – దసరా. చీకటిపై వెలుగు, అధర్మంపై ధర్మం, అహంకారంపై వినయం సాధించిన విజయానికి ఇది శాశ్వత సంకేతం. తొమ్మిది రాత్రులు శక్తిస్వరూపిణి జగజ్జననిని వివిధ రూపాలలో కొలిచి, పదవ రోజున విజయదశమిగా విజయోత్సవం జరుపుకునే ఈ సంప్రదాయం, తరతరాలుగా తెలుగు నేల హృదయంలో ప్రవహిస్తున్న భక్తి నది.

ముఖ్యమైన తేదీలు – 2026

విశేషం తేదీ / సమయం
నవరాత్రి ప్రారంభం ఆదివారం, అక్టోబర్ 11, 2026 (ఆశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి)
విజయదశమి / దసరా మంగళవారం, అక్టోబర్ 20, 2026
విజయ ముహూర్తం అక్టోబర్ 20, మధ్యాహ్నం 1:59 నుండి 2:45 వరకు
బీజోయా దశమి / దుర్గా విసర్జనం (తూర్పు భారతం) బుధవారం, అక్టోబర్ 21, 2026
మైసూరు దసరా ఉత్సవాలు అక్టోబర్ 11 నుండి 21 వరకు

దసరా ప్రాముఖ్యత

“దశహరా” అంటే పది పాపాలను హరించేది అని ఒక వ్యుత్పత్తి; “విజయదశమి” అంటే పదవ తిథినాడు విజయాన్ని అనుగ్రహించే పర్వం. ఈ పండుగ కేవలం ఒక ఉత్సవం కాదు – మనిషి అంతరంగంలో, సమాజంలో, ప్రకృతిలో జరిగే మూడు మహా పరివర్తనల సంగమం.

  • ధర్మానికి విజయం: అధర్మం ఎంత బలంగా కనిపించినా, చివరికి సత్యమే గెలుస్తుందని, ధర్మమే శాశ్వతమని దసరా ఉద్ఘోషిస్తుంది.
  • శక్తి ఆరాధన: సంప్రదాయంలో నవరాత్రులను మూడు భాగాలుగా భావిస్తారు – ధైర్యాన్నిచ్చే దుర్గ, ఐశ్వర్యాన్నిచ్చే లక్ష్మి, జ్ఞానాన్నిచ్చే సరస్వతి. బలం, సంపద, విద్య – ఈ మూడూ కలిసినప్పుడే జీవితం సంపూర్ణం.
  • శుభారంభాలకు స్వయంసిద్ధ ముహూర్తం: విజయదశమి రోజు ప్రత్యేకంగా ముహూర్తం చూడనవసరం లేని పరమ శుభదినం. అక్షరాభ్యాసం (విద్యారంభం), కొత్త వ్యాపారం, గృహప్రవేశం, వాహనం లేదా ఆస్తి కొనుగోలు వంటి వాటికి ఇది అనువైన రోజు.
  • అంతర్గత విజయం: రావణుని పది తలలు మనలోని అహంకారం, లోభం, క్రోధం, మోహం వంటి అంతర్గత శత్రువులకు ప్రతీక. వాటిని జయించడమే నిజమైన విజయదశమి.
  • ఋతు సంధి: వర్షఋతువు నుండి శరదృతువులోకి అడుగిడే కాలమిది. సుమారు ఇరవై రోజుల్లో రానున్న దీపావళి వెలుగులకు ఇది ముందస్తు సన్నాహం.
  • సంస్కృతి – సమాజం: తెలంగాణలో బతుకమ్మ, ఆంధ్ర–కర్ణాటక–తమిళ ప్రాంతాల్లో బొమ్మల కొలువు, జమ్మి పూజ, పాలపిట్ట దర్శనం, ఉత్తరాదిన రామ్‌లీలా – రావణ దహనం, మైసూరులో జంబూ సవారీ, బెంగాల్‌లో దుర్గా పూజ – భాషలు వేరైనా భావం ఒక్కటే: శక్తికి వందనం, విజయానికి అభినందనం.
« Previous Page

Primary Sidebar

Recent Posts

  • దసరా ఉత్సవ విశేషాలు
  • అలంకారం 10 – శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి
  • అలంకారం 9 – శ్రీ మహిషాసుర మర్దినీ దేవి
  • అలంకారం 8 – శ్రీ దుర్గా దేవి
  • అలంకారం 7 – శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి 

Recent Comments

No comments to show.

Archives

  • October 2026
  • September 2026
  • April 2026
  • March 2026
  • February 2026
  • January 2026
  • December 2025

Categories

  • Balakanda
  • Blog
  • Dasara 2026
  • Featured
  • Festivals
  • Navaratri celebrations
  • Soundaryalahari
  • Srimadramayanam
  • Srimata
  • Sthotras
  • Vijayawada Durga Temple
  • Vishnu Sthotras
  • Women characters in ramayna

Copyright © 2026 · Swaadhyaayam