
శ్లో॥ తనీయాంసం పాం సుంతవ చరణ పంకేరు హ భవం
విరించిః సంచిన్వన్ విరచయతి లోకా న వికలమ్|
వహత్యేనం శౌరిః కథమపి సహస్రేణ శిరసాం
హరః సంక్షుద్వైనం భజతి భసితో ద్ధూళన విధిమ్॥
భావం
తల్లీ! నీ పద్మ పాదాల నుండి వెలువడే అత్యంత సూక్ష్మమైన ధూళి కణాన్ని బ్రహ్మదేవుడు సేకరించి, దానితో లోకాలను సృష్టిస్తాడు. విష్ణుమూర్తి ఆ ధూళిని ఆదిశేషునిపై నిలబడి తన వేయి తలలపై ధరిస్తాడు. శివుడు అదే ధూళిని పవిత్ర భస్మంగా భావించి తన శరీరం నిండా పూసుకుని ఆనందిస్తాడు. నీ పాదధూళి మహిమ అటువంటిది.
ఓ జగజ్జననీ! త్రిమూర్తులు కూడా నీ పాద రేణువులను తలదాల్చి సృష్టి, స్థితి, లయములు చేయుటకు సమర్ధులౌతున్నారు. దేవి మహత్త్వం, పరాశక్తి యొక్క సర్వోన్నత స్థానం ఈ శ్లోకంలో స్పష్టమవుతుంది.


సూర్యుడు ధనుస్సు రాశి నుంచి మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే ఘట్టాన్నే మకర సంక్రమణం అంటారు. ఈ రోజుతో పవిత్రమైన ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలం ప్రారంభమవుతుంది. మకరం నుండి కుంభం, మీనం, మేషం, వృషభం, మిథునం వరకు సూర్యుని ప్రయాణాన్ని ఉత్తరాయణంగా భావిస్తారు. ఇది శారీరక శ్రమకు, కృషికి, సాధనకు అనుకూలమైన కాలంగా శాస్త్రాలు పేర్కొంటాయి.
సంక్రాంతి పండుగలో మొదటి రోజు భోగి. సాధారణంగా జనవరి 14న తెల్లవారుజామున భోగి మంటలు వేస్తారు. పాత వస్తువులు, విరిగిన సామాన్లు, ఎండిన కొమ్మలను మంటలో వేయడం ద్వారా పాత అలవాట్లను, దారిద్యము దగ్ధం చేసి కొత్త జీవనానికి అడుగు వేయడమే దీని భావం.
రెండవ రోజు అయిన మకర సంక్రాంతి ప్రధాన పర్వదినం. ఈ రోజున పాలు పొంగించి, అరిసెలు, బొబ్బట్లు, జంతికలు, గారెలు, పరమాన్నం వంటి సంప్రదాయ వంటకాలు తయారు చేస్తారు. కొత్త బట్టలు ధరించి కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి ఆనందంగా గడుపుతారు.
కనుమ – వ్యవసాయం మరియు పశుప్రేమకు గౌరవం
సంక్రాంతి రోజుల్లో ఇంటి ముందర వేసే ముగ్గులు కేవలం అలంకారం మాత్రమే కాదు; అవి ఖగోళ, ఆధ్యాత్మిక సంకేతాలను ప్రతిబింబిస్తాయి. చుక్కలు నక్షత్రాలకు, మధ్య చుక్క సూర్యునికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. రథం ముగ్గు సామూహిక ఐక్యతకు సంకేతంగా నిలుస్తుంది.
మకర సంక్రాంతి ప్రకృతి మార్పును గౌరవిస్తూ, వ్యవసాయ విజయాన్ని సంబరంగా జరుపుకుంటూ, కుటుంబ బంధాలను బలపరిచే పండుగ. ఆనందం, కృతజ్ఞత, ఐక్యత, ఆధ్యాత్మికత అన్నింటినీ ఒకే తాటిపైకి తీసుకొచ్చే ఈ పండుగ భారతీయ సంస్కృతికి శాశ్వత ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.









